Ciemna strona gliceryny i innych substancji nawilżających. Jak dbać o skórę zimą?

Zimą skóra wielu osób staje się przesuszona, napięta, podrażniona i bardziej wrażliwa niż zwykle. Dzieje się tak nie tylko z powodu mrozu, ale głównie przez wyjątkowo niską wilgotność powietrza, która przy temperaturach poniżej zera może wynosić zaledwie 20%. To dlatego na powierzchniach pojawia się szadź — mróz „wyciąga” wodę z powietrza, która zamarza w formie drobnych igiełek.

W domu sytuacja wygląda podobnie. Ogrzewanie dodatkowo wysusza powietrze, a jeśli nie używamy nawilżacza, nasza skóra i włosy tracą wodę jeszcze szybciej. W naturalnym odruchu sięgamy wtedy po kremy „nawilżające”. Jednak większość z nich zawiera dużą ilość humektantów, które w zimowych warunkach mogą zachowywać się zupełnie inaczej, niż się spodziewamy.

To bardzo ważne także w kontekście kosmetyków naturalnych, bo wiele produktów z tego segmentu opiera się właśnie na naturalnych humektantach.

Emolienty i humektanty – jak działają składniki nawilżające?

Aby zrozumieć, dlaczego zimą niektóre kremy wysuszają skórę zamiast nawilżać, trzeba wiedzieć, czym różnią się od siebie dwa podstawowe typy składników: emolienty i humektanty.

Emolienty – ochrona przed utratą wody

Emolienty tworzą na skórze ochronną warstwę okluzyjną, która ogranicza odparowywanie wody. W kosmetykach — także tych oznaczonych jako kosmetyki naturalne — znajdziemy je w formie:

• olejów roślinnych,
• maseł (shea, kakaowe),
• wosków,
• lanoliny,
• ceramidów,
• silikonów (w kosmetykach konwencjonalnych).

Działają jak „płaszcz ochronny”, który zapobiega wysychaniu skóry.

Humektanty – składniki przyciągające wodę

Humektanty to substancje, które chłoną i wiążą wodę. Można je porównać do galaretki — pełnej wilgoci, miękkiej, trzymającej wodę w strukturze.

Najpopularniejsze humektanty:

• gliceryna,
• glikole,
• kwas hialuronowy,
• mocznik (urea),
• aloes,
• sodium PCA,
• mleczan sodu.

Humektanty są powszechne w lekkich kremach nawilżających oraz w wielu kosmetykach naturalnych, ponieważ naturalne ekstrakty roślinne są często humektantowe.

Dlaczego humektanty mogą zimą wysuszać skórę?

I tu pojawia się „ciemna strona” substancji nawilżających.

Humektanty pobierają wilgoć z tego źródła, które jest jej najbliżej.
A zatem:

✨ Gdy wilgotność powietrza wynosi 60% lub więcej → pobierają wodę z otoczenia i nawilżają skórę.

❄️ Gdy wilgotność spada poniżej 60% (czyli zimą!) → zaczynają pobierać wodę z głębszych warstw skóry, a następnie… odparowują ją do atmosfery.

To oznacza:

• większe przesuszenie,
• podrażnienia,
• pieczenie i zaczerwienienie,
• nadprodukcję sebum (skóra próbuje się bronić),
• wysypki i zaskórniki.

Dlatego zimą nakładanie coraz większej ilości lekkich kremów „nawilżających” pogarsza sytuację i zaburza barierę hydrolipidową.

To zjawisko dotyczy również wielu kosmetyków naturalnych, jeśli bazują głównie na humektantach (np. żel aloesowy czy krem z dużą ilością gliceryny).

Włosy zimą: elektryzowanie i puszenie przez glicerynę

W przypadku włosów mechanizm jest identyczny.

Wysoka zawartość gliceryny w odżywce:

• latem → wygładza i nawilża,
• zimą → wyciąga wilgoć z włosów, powodując puszenie, suchość i elektryzowanie.

Dlatego zimowy „puch” często wynika nie z braku odżywienia, ale z błędnie dobranego typu kosmetyków.

Jak uratować skórę zimą? Postaw na emolienty

Na szczęście rozwiązanie jest proste: zimą skóra potrzebuje ochrony, nie tylko nawilżania.

1. Wybieraj kosmetyki bogate w emolienty

Świetnie sprawdzą się:

• bogate kremy,
• masła roślinne,
• olejki do twarzy,
• kremy lipidowe,
• ceramidy, skwalan, lanolina.

W segmencie kosmetyków naturalnych szczególnie warte uwagi są:

• olej z awokado,
• masło shea,
• olej jojoba,
• masło mango,
• olej z pestek śliwki.

2. Humektanty – tylko pod emolient

Możesz używać kwasu hialuronowego czy żelu aloesowego, ale zawsze „zamknij” je warstwą kremu emolientowego.

3. Włosy: odżywki emolientowe i zioła

Zimą wybieraj:

• odżywki emolientowe,
• olejki wygładzające,
• serum silikonowe (lub naturalne alternatywy, jeśli wybierasz kosmetyki naturalne).

Skalp wspieraj wcierkami ziołowymi, jak:

• rumianek,
• babka lancetowata,
• fiołek trójbarwny,
• neem,
• napar z czarnej herbaty.

Lista składników – szybka ściąga

Emolienty (INCI):

• wszystko z końcówką –oil,
• Lecithin,
• Lanolin,
• Glyceryl Stearate,
• końcówki –wax i –butter.

Humektanty:

• Glycerin,
• Glycol,
• Hyaluronic Acid,
• Urea,
• Sodium Lactate,
• Aloe vera gel.

Silikony (emolienty w kosmetykach konwencjonalnych):

• Dimethicone,
• nazwy z końcówką –cone,
• siloxane,
• Quaternium.